Pawilon archeologiczny Muzeum Częstochowskiego kryje wyjątkowy zabytek – fragment cmentarzyska ludności kultury łużyckiej z wczesnej epoki żelaza (750–550 p.n.e.), zachowany „in situ”, czyli w miejscu odkrycia. Zwiedzający mogą zobaczyć zarówno pochówki szkieletowe, jak i ciałopalne, co czyni tę ekspozycję jedyną tego rodzaju na świecie. Towarzyszy jej wystawa stała „Z mroku dziejów”, prezentująca zabytki codziennego życia – ceramikę, ozdoby, narzędzia i broń. Ekspozycja została dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – dostępna jest makieta tyflograficzna cmentarzyska oraz przewodnik w alfabecie Braille’a. Wystawę można zwiedzać również z pomocą audioprzewodnika, dostępnego do pobrania online. To niezwykła okazja, by poznać kulturę łużycką w miejscu, gdzie odkryto jej materialne ślady sprzed ponad dwóch i pół tysiąca lat.