Tekst: Bożena Donnerstag

Wraz z rozwojem przemysłu na Górnym Śląsku pojawiła się potrzeba budowy osiedli robotniczych, wśród których Nikiszowiec stanowi dziś jedno z najbardziej rozpoznawalnych. Zaprojektowany przez Emila i Georga Zillmannów z inicjatywy Antona Uthemanna, tajnego radcy kopalni „Giesche”, wyróżnia się przemyślaną urbanistyką i ceglaną architekturą familoków – domów dla całych „familii”. Typowe mieszkanie składało się z kuchni i dwóch pokoi o łącznej powierzchni 63 m², a mieszkańcy korzystali ze wspólnych ubikacji, piwnic i chlewików. Osiedle miało charakter samowystarczalny – jego mieszkańcy hodowali zwierzęta i piekli chleb w przydomowych piecach. Ekspozycja zaaranżowana w dawnym budynku pralni i magla odtwarza wnętrze takiego mieszkania, prezentując kuchnię i dwie izby pełne mebli, naczyń, dewocjonaliów i przedmiotów codziennego użytku z lat 30.–60. XX wieku. Wszystkie eksponaty pochodzą ze zbiorów Muzeum Historii Katowic i darów mieszkańców Nikiszowca, tworząc sugestywny obraz śląskiego życia robotniczego.