Fenomen szopki krakowskiej narodził się w XIX wieku w Krakowie, gdy miejscowi rzemieślnicy zaczęli tworzyć niezwykłe, miniaturowe budowle inspirowane architekturą miasta. Od 1937 roku tradycja ta rozwija się dzięki corocznemu konkursowi szopek, organizowanemu obecnie przez Muzeum Krakowa. Każdego roku w grudniu twórcy przynoszą swoje dzieła na Rynek Główny, gdzie jury wybiera najpiękniejsze realizacje, a następnie prezentuje je w Pałacu Krzysztofory. Szopki, przekazywane często z pokolenia na pokolenie, stały się symbolem krakowskiej tożsamości i przykładem żywego dziedzictwa kulturowego. W 2018 roku szopkarstwo krakowskie zostało wpisane na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.